ادريس بن حسام الدين بدليسى

108

قانون شاهنشاهى ( فارسى )

امّا در نسخ رباعيّات افضل الدّين كاشانى و در مرآت المحققّين شبسترى و در تذكره‌هاى متأخّر ، از جمله عرفات العاشقين و مجمع الفصحا و رياض العارفين به نام بابا افضل ياد شده است . بطور كلّى هشت رباعى از رباعىهاى مندرج در مرصاد العباد ، به بابا افضل نيز نسبت داده شده كه بيش‌تر آنها را كاتبان نسخ خطّى مرصاد به نام مؤلّف آورده‌اند و براى تحقيق امر و حصول اطمينان در مورد گويندهء هر رباعى ، علاوه بر توجّه به صحّت نسخ قديمى مرصاد و ارزش و اعتبار منابعى كه آن را به نام بابا افضل نوشته‌اند ، يك راه ديگر ، توجّه به ارتباط مضمون هر رباعى با سبك و شيوهء فكرى اين عارف و آن حكيم است . ( حواشى مرصاد العباد ، 552 به اختصار ) ( 13 ) ص 9 ، س 13 - الفقر فخرى . . . : كه صوفيّه بدان در كتب خود استناد كرده‌اند و در سفينة البحار ( طبع نجف ، ج 2 ، ص 378 ) جزو احاديث نبوى ذكر شد ، و مؤلّف اللؤلؤ المرصوع ( ص 55 ) به نقل از ابن تيميه آن را از موضوعات مىشمارد . ( احاديث و قصص مثنوى ، ص 104 ) ( 14 ) ص 9 ، س 14 و 15 - اوليائى تحت قبائى . . . : شيخ نه آن سر و ريش است كه خلق مىبينند ، شيخ حقيقى آن معنى است كه در مقام عنديّت در مقعد صدق ، در زير قبّهء حقّ است ، كه اوليايى تحت قبايى لا يعرفهم غيرى ، نظر اغيار بر او نيفتد . ( مرصاد العباد ، ص 242 ) نيز ر . ك : تمهيدات ، ص 24 و تفسير حدائق الحقايق ، ص 38 . آقاى دكتر شفيعى كدكنى در تعليقات اسرار التّوحيد ( ص 766 ) نوشته‌اند كه در كتب صوفيّه به عنوان حديث نقل شده است ولى ايشان در اسناد روايى اصيل آن را نديده‌اند . ( 15 ) ص 10 ، س 4 - اموات غير احياء . . . : صورت درست و كامل آيه كه مؤلّف از آن استفاده كرده است چنين مىباشد : وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ ( بقره / 154 ) ( 16 ) ص 10 ، س 7 - گر به صورت آدمى . . . : از مثنوى مولانا است . ( دفتر اول / بيت 1019 ) ( 17 ) ص 11 ، س 7 و 8 - تا قيام ساعت . . . احتياجى به تجديد شريعتى . . . نمانده : شريعت را ناموس الاهى خوانند . ( اخلاق ناصرى ، ص 134 ) ( 18 ) ص 11 ، س 15 - انّى تركت . . . : در جامع الصّغير ( ج 1 ، ص 505 ) به صورت « تركت فيكم شيئين لن تضلّوا بعدهما : كتاب اللّه و سنّتى و لن يفترقا حتّى يردا علىّ الحوض و نيز ( جامع الصّغير ، ص 402 ) به صورت : انّى تارك فيكم خليفتين : كتاب اللّه حبل ممدود ما بين السّماء و الارض و عترتى اهل بيتى ، و انّهما لن يفترقا حتى يردا علىّ الحوض . در تفسير ابو الفتوح رازى ( ج 18 ، ص 264 ) و در